Rob Wilms: Iedereen die op zoek is naar een beter geluid, al in het bezit is van een goede set en open staat voor forse geluidsverbeteringen zonder onderdelen van zijn set te veranderen, nodig ik uit dit verhaal te lezen. Wie van mening is dat alle accessoires geld-uit-de-zak-klopperij zijn, op suggestie berusten of thuis horen bij de afdeling "voodoo" van Jomanda kan nu beter afhaken. Ik waarschuw deze "ongelovigen" wel op voorhand: je weet niet wat je mist! Als je ‘t toch probeert ben je verloren!!!
Ik verkondig al jaren dat je met goede componenten en de juiste "match" een prachtige set kunt samenstellen, maar dat de magie in je geluid pas echt bereikt wordt door gerichte tuning. Geen enkele high-end-set wordt echt bijzonder zonder deze tuning. Je bereikt hierdoor geluidsverbeteringen die je absoluut niet krijgt met het uitwisselen van componenten. Ik werk dan ook al jaren graag met producten als Harmonix, Shakti, SSC en sinds enige tijd ook Shun Mook.
Shun Mook is de firmanaam van het bedrijf van Bill Ying. Bill is (net als wij) een muziek-en geluidsliefhebber. Het was Bill al vaker opgevallen dat zijn installatie beter, natuurlijker en muzikaler klonk als er "natuurlijke" instrumenten zoals een cello, gitaar of piano in de ruimte aanwezig waren. Dit maakte hem nieuwsgierig. Daar moest een bron liggen ter verbetering van geluidsweergave. Hij ging op onderzoek uit en ontdekte dat veel "ebony" werd gebruikt bij de bouw van deze instrumenten. Bill bouwde vervolgens voeten en schijven van deze houtsoort. Hij ging ervan uit dat dit hout door mee te resoneren een natuurlijker geluid zou geven. Helaas!! De verbetering bleek zeer gering. Bill gaf echter niet op en toen hij verder in de materie dook kwam hij erachter dat niet gewoon ebbenhout die verbetering gaf, maar dat mooie instrumenten speciaal Mpingo Ebony hout uit Tanzania bevatten. (Mpingo is Afrikaans voor: "de boom die muziek maakt"). Blijkbaar resoneert deze houtsoort harmonieuzer dan andere houtsoorten. Vandaar dat hij gebruikt wordt voor de bouw van gitaren, violen, cello’s etc. Gebruik van dit Mpingo hout gaf in de praktijk nog onvoldoende resultaat. Bill en zijn collega’s kwamen er al experimenterend achter dat toevoeging van nog andere houtsoorten en bewerken van het hout met speciale vloeistoffen wel het gewenste effect gaven. Daarbij bleek ook de richting van de mpingo’s gevoelig voor de klank.
Deze ervaring heeft Shun Mook uitgewerkt in zijn productenscala. Momenteel
zijn de volgende producten op de markt:
-Mpingo Discs: dit zijn ronde schijven (zien eruit als sjoelschijven) die je op
apparatuur of luidsprekerboxen kunt leggen. Je gebruikt er 1 of 3 per apparaat
en legt ze volgens de gebruiksaanwijzing neer. Door ze te draaien verander je de
klankkleur enigszins.
-Mini Mpingo discs: vergelijkbaar met de Mpingo discs, maar dan kleiner. Deze
zijn gemaakt om op trafo’s, IC’s, elco’s en elke andere plek, waar de
grote niet passen, te plakken.
-Kleine en grote "valve resonatoren" voor op de buizen.
-Super, Ultra en Giant Diamond Resonatoren. Dit zijn voeten voor onder
electronica met aan de onderzijde een soort spike met diamant. Ze lopen op in
grootte en werking. (de grotere voeten bevatten meer Mpingo hout en hebben
daardoor een hogere werkingsgraad).
-de Platenpuck. Dit spreekt voor zich. Het is een heel bijzonder product maar
niet geschikt voor "verende " platenspelers vanwege het gewicht.
-De kleine en grotere room-tuningsset. Dit zijn Mpingo stenen op een bepaalde
manier bij elkaar geplaatst op standaards. Hiermee kun je de ruimte tunen.
Tijdens de eerste contacten die ik met Bill had bleek al snel dat hij over een heel nuchtere instelling beschikt: "Ik hoef er niet van te leven en maak ook geen reclame. Het product moet dat zelf doen. Demonstreer het je klanten. Als ze Shun Mook-producten de moeite waard vinden kopen ze en anders brengen ze ze terug. Je zult zien dat je ze zelden of nooit terug krijgt, want men kan niet meer zonder na het effect op de eigen set gehoord te hebben."
Deze opmerking blijkt in de praktijk te kloppen, want ik heb de meest ongelovige Thomassen zien omdraaien als een blad aan een boom. Mensen die niets van tunen wilden weten hebben nu meerdere producten van Shun Mook in hun set ... Het produkt bewijst -en verkoopt- zichzelf.
Wat gebeurt er dan met je geluid? Shun Mook zorgt voor een natuurlijker klank. Het brengt je dichter bij de natuurlijke klank van instrumenten en stemmen. Er ontstaat meer "lucht" om de instrumenten en stemmen, ritmisch klopt het beter en het is alsof er allerlei obstakels tussen jou en de muziek worden opgeheven. Je wordt als het ware de muziek ingezogen en dat is een heerlijk gevoel. Je moet het gehoord hebben om te begrijpen wat er met je geluid gebeurt. Het is totaal iets anders dan verbeteringen die je krijgt door componenten of kabels te vervangen en te verbeteren. Basis is uiteraard wel dat de set in balans is.
Ik heb de afgelopen periode veel geëxperimenteerd met de Super, Ultra en Giant Diamond-Resonators. Om het effect van deze voeten te illustreren de volgende ervaring: enige weken geleden heb ik de Conrad Johnson Premier 17LSLS1 met de 2 vergeleken in mijn eigen set (zie onder dit verhaal). Ik was erg onder de indruk van de verbeteringen en overwoog mijn 17 versie 1 te verkopen. Terwijl ik nog bezig was met deze overweging nam ik de Ultra Diamond Resonatoren mee naar huis en plaatste ze onder mijn Premier 17-1. Ik kon m’n oren niet geloven. Deze verbetering was veel groter, interessanter en bovendien goedkoper (waarmee ik niet wil zeggen dat de UDR’s weinig geld kosten) dan inruil van een Premier 17-1 voor de versie 2. Dit maakte me nieuwsgierig naar de allergrootste voeten: de Giant Resonators. Ik sprak hierover met Bill Ying en besloot naar aanleiding van zijn beschrijving Giants te bestellen voor onder mijn Premier 140. (waarvan alle buizen voorzien zijn van Shun Mook buizen resonatoren). Op de eerste hete dag van het jaar kwam de zending binnen. Natuurlijk kon ik ’t ondanks de hitte niet laten om ze direct uit te proberen. ‘s Avonds haalde ik (met veel moeite) de ook niet kinderachtige Harmonix TU 201 Square Feet onder mijn versterker vandaan en plaatste de Shun Mooks. Ik draaide dezelfde plaatjes als de avond daarvoor, maar voor een vergelijk had ik dit niet hoeven doen. Het verschil was enorm! Het Shun Mook effect zoals ik het kende, maar dan met een veel sterkere werking. Muziek klonk heerlijk: natuurlijker, gloedvoller, soepeler, ruimtelijk, luchtiger, doortekender, pakkender ……. Zo’n verbetering had ik nog niet eerder gehoord!
Ik draaide plaat na plaat en verbaasde me. Toen ik een beetje bijgekomen was van mijn verbazing was mijn eerste gedachte dat ik hiervan meerdere sets op voorraad moest nemen, want iedereen met een goede high-endset heeft deze resonatoren gewoon nodig. Vervolgens probeerde ik mogelijke nadelen te ontdekken. Bij het vervangen van een component kun je er fors op vooruitgaan, maar vaak hoor je ook nadelen, al of niet voortkomend uit tekortkomingen van andere onderdelen van je set of van je ruimte. Bovendien hoeft niet iedere verandering ook een verbetering te zijn. Ik heb echter echt niets kunnen ontdekken. Op alle fronten klonk het geluid fors beter.
Goedkoop is Shun Mook niet, maar ten opzichte van de verbetering die je krijgt is aanschaf van deze producten absoluut te verantwoorden. Je krijgt bijzonder veel geluid voor het geld en dan is het voor mij geen discussie meer. Voor een upgrade in mijn set op dit niveau zal ik heel wat dieper in de portemonnee moeten tasten. Sterker nog: een vergelijkbare verbetering is er gewoon niet. Proberen is het advies, maar alleen als je het geld ervoor hebt, want je kunt niet meer terug.
Gebruikte apparatuur: Wilson Audio Watt/Puppy 2/3, Conrad Johnson 17LS1/140 en EV1 versterking, Oracle Delphi V platenspeler, Graham 2.2 arm en Jan Allaerts MC 1mk2 en Benz LP element. Bekabeling komt uit de Reference serie van Transparent, evenals de stroomzuivering. Veel accessoires van Shun Mook, Harmonix, AH!, Shakti, Orthospectrum.