Achter de schermen en, over de "dynamiek" van
eigenaar D’Agostino gehoord hebbende, zeker niet in alle rust, blijkt het
Krell r&d team voor de goegemeenschap een audio-only SA cd-speler te hebben
ontwikkeld. Deze speler is uitgebracht in de KAV serie waarin ook de nieuwe
geïntegreerde KAV 400xi versterker onlangs werd gepresenteerd. De SACD Standard
speler is een kloeke verschijning : 43 cm breed en ca 15 cm hoog. Aan de
achterzijde treffen we naast de gebalanceerde uitgangen voor stereo-aansluiting
ook nog 6 single-ended uitgangen aan voor multi-channel audio toepassing. Tevens
zien we daar een optische en een coaxiale digitale uitgang, een 12 volt voor
stand-by aan/uit schakeling via Krell versterkers en tenslotte de hoofd aan/uit
schakelaar.
De voorzijde heeft, naast het grote display en de centraal geplaatste cd lade,
tal van bedienings-knopjes. Behalve de gebruikelijke play/forward/stop etc, zijn
ook de numerieke toetsen weer terug. Ook treffen we een filter schakeling met
voor PCM cd 's 2 en voor SA cd’s 4 schakelstanden. Alle bedieningsfunkties
zijn als vanzelf ook met de bijgeleverde creditcard-achtige afstandbediening
mogelijk. Andere afstandbedieningen met RC-5 code zijn voor deze speler niet
meer toepasbaar. De KAV lijn is leverbaar in zwart of zilverkleurig (mat)
aluminium met hoogglans chroom accenten op de "hoeken" voor zover je
dit bij softline kunt zeggen.
Het klinkende resultaat ....
Ik had al eerder de eer om het eerste apparaat in Nederland te leren kennen.
Tijdens een proefplaatsing in een Krell/Wilson Benesch/Transparent systeem viel
me direkt het "andere" Krell geluid op.Een aantal jaren geleden
ingezet met de FPB eindversterkers ging deze fabrikant over naar een minder
"zakelijke" klank. Dit karakter ervaren we ook met de KPS 28c en de
KPS25sc topklasse spelers, maar is nu ook bereikbaar en in de lagere
prijsregionen. Zoals gebruikelijk heb ik de speler eerst 3 weken laten wennen
aan z'n nieuwe onderkomen voordat ik er een definitief oordeel aan kan / mag
geven. Opgesteld in het Solid Steel 6.4 audiorack is de speler middels een
Transparent ULTRA gebalanceerd (BMLU) MM versie verbonden met de AUDIA FLIGHT
PRE/FLIGHT 50 voor- en eindversterker. In eerste instantie zijn de VIENNA
ACOUSTICS BEETHOVEN luidsprekers aangesloten. Voor het geld -EURO 2.900,- per
set- een droom van een luidspreker. Zeer strak in de lage tonen, een grote
ruimtelijkheid en fijnzinnig hoog, gevat in een zeer slanke, mooi afgewerkte
behuizing. Ter vergelijk heb ik de COPLAND CDA 822 en de MARANTZ SA 17 S1
spelers bij de hand. Zij die mij of mijn verhalen kennen, weten dat ik mijn
bevindingen doorgaans vanuit de klassieke hoek benader. Helaas kon ik bij mijn
leverancier nog geen klassieke SA cd's vinden waar ik vrede mee kon sluiten, dus
heb ik pop en jazz gebruikt voor SA en cd’s van allerlei voor PCM.
Harry Connick jr. (SA) laat ik swingen met Recipe For Love. Dit swingen gaat
voortreffelijk in de Krell SACD standard. De big band wordt zeer puntig
"neergezet" met prima 'drive' in de rythmesectie, het koper met zeer
veel 'bite' en de stem van Harry Conninck perfekt gearticuleerd. Van dezelfde cd
draai ik de track A Nightingale Sang in Berkeley Square, een schitterende ballad
met zeer fraai contrabaswerk. Dit is een echte SA cd-enkellaags dus deze kan ik
niet in de Copland kwijt. Hier mag dus e Marantz zijn kunnen tonen.Deze mist in
dit direkte vergelijk met de Krell echter vooral de toegangkelijkheid en
informatie in het hoog. Ook wanneer ik de Krell single ended aansluit met een
Transparent Music Link Super -de Marantz heeft geen gebalanceerde uitgangen- dan
is het voordeel nog steeds royaal in de richting van de Krell.
Op Challenge jazz verscheen een zeer knappe SA cd van Harmen Fraanje. Absoluut
wereldklasse en ook nog eens knap opgenomen.De voor mij tot dan onbekende
girarist Nelson Veras is een openbaring. Samen met Fraanje op piano, Matthieu
Chazarene op drums en zeer stuwend baswerk van Hein van de Geyn, ervaar ik een
buitengewoon makkelijke toegang tot de diverse nieuw gecomponeerde jazznummers.
Up tempo en ballads wisselen elkaar af en zorgen van het begin tot het eind voor
een spannende cd. Een werkelijk prachtige volle gitaarklank, bekkens die nu eens
een keer niet lijken op ontsnappend stoom en basspel waarin elke variatie in de
linkerhand moeiteloos is te volgen. Deze hybride SA cd is ook op de Copland en
de Marantz ter vergelijk te beluisteren. De Krell wint hier met een duidelijk
grotere ruimtelijke afbeelding en door een mooier en precieser hoog. De Marantz
moet hier passen. Deze lijkt wat 'suf' in dit vergelijk, terwijl de 'ruimte' ver
achterblijft bij de Copland en de Krell.
Pink Floyd dan maar. Dark Side of the Moon in de nieuwe SA versie. Daar dit
stevigheid pur sang is zijn de Vienna's vervangen door de Sonus Faber Cremona.
De eerste 2 tracks draai ik eigenlijk nooit. Ik vind ze te gedateerd klinken.
LP, cd of SA cd, het maakt niet uit, maar vanaf track 3 ... laat maar komen.De
winst is ook hier zonder voorbehoud voor de Krell. Tracks als Breathe, Time en
Money laten via de Krell het meeste detail horen.
Een andere "smacker" is de Analogue Productions SA cd All my Life van
Jimmie Lee Robinson. Blues in de pure vorm. Gitaar, 'smoelschuiver' ongelooflijk
direkt en intiem. Perfekt op de Krell, iets dunner op de Copland en ook hier
weer de Marantz achteraan in de rij. Maar als U voor het iets warmere geluid van
de Marantz zou kiezen heb ik daar alle vrede mee.
Ook maar eens wat normale cd's beluisterd. Antonio Forcione, de huisgitarist van
het NAIM (electronica) label. Flitsend snel, en als je hem life ziet/hoort, zeer
spannend. Wat 2 handen kunnen is soms ongelooflijk en van zijn life-cd beluister
ik: I heard it through the grapevine, jawel het Marvin Gaye nummer. Het wordt in
een zeer strak ritme gespeeld en 'barst' van de microinformatie.Toch kies ik met
deze cd de Copland als de muzikaal meest correcte.
In de nieuwe Aangenaam Klassiek najaarsaktie is Lalo's Symphony Espagnole met
Maxim Vengerov voor een speciale prijs leverbaar. Moet U eigenlijk gewoon maar
kopen. Ik ervaar dat de opnametechnieken steeds verder worden verfijnd. Een
minder 'digitaal' geluid, een beter podium en een laagweergave welk ook voor de
analoog-liefhebber aanvaardbaar is geworden. Op alle 3 de spelers komen deze
deugden goed naar voren.
Als ik de SA versie draai van Norah Jones, bijvoorbeeld de track Seven Years
valt me in vergelijk met de standaard cd de beduidend grotere rust op, gepaard
aan een beter afgebakende ruimte. Ook is de cd een winner kwa kracht en warmte
in de SA versie. Ik denk dat ik de Krell om z’n silky-zachte hoog toch maar
weer boven de andere verkies. Overigens, alle bevindingen zijn
"gedaan" in filterstand 1. Deze ervaar ik als de meest neutrale, maar
ik kan me voorstellen dat in andere set-ups een andere filterstand zal worden
geprefeerd. Hier zult U zelf uw voorkeur moeten bepalen.
Na een forse aarzeling aan de zijde van de softwarefabrikanten komt er nu een
grote stroom SA cd’s los en dit veelal in de hybride versie, voor een prijs
min of meer gelijk aan de normale cd. Wat prijzenswaardig is, gezien de terechte
discussie omtrent de cd prijzen. De markt voor SA cd spelers wordt hierdoor
opengebroken.De keuze voor de aankoop van een KRELL SACD standard ligt hiermee
voor de hand. Ik heb vele cd's in SA versie beluisterd. Norah Jones/Krall/Barber
enz. enz. Ook de 'betere' PCM opnamen zijn zeer aangenaam met deze Krell, maar
door de minder ingrijpende filtering gekoppeld aan een grotere bandbreedte
vallen matige opnamen genadeloos door de mand. Eerlijkheid heeft soms zijn
prijs. Altijd biedt de Krell, mede door zijn fijnzinnige hoogweergave en een
sterk afgetekend podium, een grote dosis muziekvreugde. Ook voor de meest
kritische luisteraar, mag ik deze Krell Beauty dan ook zonder aarzeling
aanbevelen!