Rob Wilms: Versterkers komen …. versterkers gaan. Elk
merk komt om de paar jaar met iets nieuws op de markt. Soms zie je
revolutionaire veranderingen, zoals b.v. een volledig digitale versterker.
Meestal echter is de nieuwe telg een doorontwikkeling van het vorige type. Er
wordt dan als het goed is wel flink geprofiteerd van de vooruitgang der techniek
en met name de onderdelenkwaliteit en de bouwkwaliteit verbeteren voortdurend.
De afgelopen jaren zijn er prachtige nieuwe versterkers mijn oog en oor
gepasseerd: denk aan de nieuwe Krell FPB cx serie (een wezenlijke verbetering op
al zeer goede versterkers), Theta met mijn favoriet van enkele jaren terug: de
Dreadnaught, Audia die met zijn zeer betaalbare"klasse A" 50 en 100
watt versterkers de Dreadnaught toch al weer op de meeste punten het nakijken
geeft en Conrad Johnson. Wie mijn verhalen een beetje gevolgd heeft, kent mijn
voorkeur voor de "Premier" voorversterkers van Conrad Johnson (Zie
mijn eerdere reviews van de 14 en de 17). Ook hun eindversterkers konden mij
altijd wel boeien en met name de Premier 11A en de MV 60 SE waren versterkers
die ik graag met voornoemde voorversterkers combineer(de) met een diversiteit
aan luidsprekers. Erg jammer was wel dat beide eindversterkers minder goed
overweg konden met wat meer vermogen vragende luidsprekers. Dan moest je al gaan
denken aan een set Premier 8 of 12 monoblokken en dat kost serieus geld!!
Groot was dan ook mijn blijdschap toen Conrad Johnson de Premier 140 versterker
aankondigde. Dit is een stereo-eindversterker met maar liefst 2x 140 watt
vermogen, die de plaats inneemt van zowel de 12 als de 8 mono-versterkers en
waar een veel plezieriger prijskaartje aan hangt. Het ontwerp is onmiskenbaar
Conrad Johnson: strak, tijdloos, geordend, netjes, en verdient daardoor
misschien niet echt de hoofdprijs voor het meest spannnende uiterlijk. Het
vermogen wordt ontwikkeld met 8 stuks 6550C buizen van Svetlana. Verder kun je
nog 3 kleine buizen vinden: een 6922 dual-triode om het input-signaal te
versterken en 2 stuks 6N30 fase-inverterende buizen. Dit alles kan verstopt
worden onder een kooi. Onder de zware kap achter de buizen vindt men de grote
trafo’s. Ook deze versterker profiteert weer van de gemakkelijke handmatige
bias-instelling die Conrad Johnson eigen is. Je kunt elke buis met de
bijgeleverde plastic schroevendraaier instellen door de schroef te verdraaien
tot het bijbehorende ledje aangaat. Je draait dan iets terug tot de led uitgaat
en dat was ‘t dan. Een kind kan de was doen. Dit alles moet wel gebeuren als
de versterker een half uurtje aanstaat en er mag geen muzieksignaal op de
versterker staan. Je kunt op deze wijze ook merken wanneer de buizen aan hun
einde zijn. De bias-instelling is dan niet meer goed te krijgen. Overigens hoef
je deze afstelling maar enkele keren per jaar te herhalen. Bijkomend voordeel is
dat je geen gepaarde buizen hoeft te kopen. Mocht er een buis stuk gaan, dan kun
je gewoon een nieuwe buis plaatsen. Dat scheelt toch weer in de kosten.
Conrad Johnson levert de versterker standaard vanuit de fabriek in een 4 ohms
versie. Op aanvraag kan dat echter ook 2, 8 of zelfs 16 ohm worden. Wie niet
voldoende heeft aan 2x 140 watt kan de versterker als monoblok bestellen. Je
hebt dan maar liefst 2x 280 watt ter beschikking. Dure en warme grap (vooral
tijdens de warme zomers van de laatste tijd).
Op vrijdagavond enkele weken geleden kwam de versterker binnen en pakten een
collega en ik ‘m samen uit. We sloten ‘m aan en het plan was ‘m voorlopig
maar wat dagen te laten spelen voordat er naar geluisterd zou worden. Dat liep
echter anders. We werden namelijk allebei direct gegrepen door de kwaliteit van
wat we hoorden. De versterker kwam koud uit de doos, maar we beseften al direct
dat we iets bijzonders in huis hadden. We keken elkaar aan en hebben ademloos
verschillende cd’tjes gedraaid. De dagen daarop werd het geluid alsmaar beter.
Het bijzondere bleef. Klanten die tijdens die dagen binnen liepen en luisterden
waren zeer verrast. Een goed begin dus. Dat beloofde wat en het nodigde uit om
‘m wat uitgebreider aan de tand te gaan voelen.
De versterker is door mij beluisterd in mijn eigen set, bestaande uit een
Premier 17 voorversterker, een EV 1 phonoversterker (beiden Conrad Johnson) ,
Theta Dreadnaught eindversterker, Oracle Delphi V platenspeler met Jan Allaerts
MC1 mk2 of Benz LP element, Transparent Reference bekabeling en Wilson Watt
Puppy 3/2 luidsprekers. Ook heb ik naar deze versterker geluisterd in een set
met de KCT voorversterker van Krell, de Krell SACD standard, Transparent Super
kabels en Sonus Faber Amati luidsprekers.
Jaren geleden toen ik nog een Audio Research ls 2b in mijn bezit had en de
toenmalige Premier 14 voorversterker van Conrad Johnson uitprobeerde, was mijn
eerste indruk dat ik hooginfo miste, alsof het geluid minder helder was. Al gauw
kwam ik erachter dat de Audio Research een extra laagje hooginfo op stemmen en
instrumenten legde. De Conrad Johnson deed dit niet en klonk veel natuurlijker
en minder nadrukkelijk in het hoog. Precies hetzelfde gebeurde er bij het
beluisteren van de Premier 140. Ook nu weer hoorde ik hoe onopvallend en
natuurlijk hooginformatie kan klinken. Dit viel op in beide sets.
Overweldigend fraai klonk de cd "New Dawn" van Dominic Miller en Neil
Stacey (Naim cd066). Wie van muziek van het label Windham Hill houdt, moet hier
ook eens naar luisteren. Muziek voor in de kleine uurtjes en fantastisch
opgenomen. De Premier 140 liet prachtige dynamische gitaren horen. Opvallend
dynamischer dan ik gewend was van veel transistorversterkers met grotere
vermogens. Hier hebben we dan meteen het tweede sterke punt van de Connie te
pakken: kracht en natuurlijke dynamiek. Dit is een eigenschap van grotere
buizenversterkers en ik herinner me deze beleving ook van de Premier 8a mono’s
die ik in Eindhoven wel eens beluisterd heb.
Dat verfijning niet vergeten is bewijst de lp "Moon Safari" van Air.
Een opname die ik tegenwoordig dikwijls draai. Het is muziek om in te zwelgen.
In het synthesizer landschap van deze twee heren is heel wat nieuwe informatie
te horen: gitaarrifjes, mooie verfijnde percussie en de articulatie van de
zangeressen. Heel erg pakkend!!! De prachtige solo cd van de zangeres van
Portishead Beth Gibbons "Out Of Season" laat een prachtige, volle
warme klank horen en extra opvallend is het gemak en de beheersing van het laag.
De klank is mooi rond en diep. Misschien wel iets minder strak dan een
transistorversterker, maar heel natuurlijk. De opbouw van het geluidsbeeld is
anders dan ik van de Dreadnaught gewend ben. Soms wat meer naar voren geplaatst,
maar altijd hoor je het enorme perspectief. Stemmen staan wel iets meer naar
voren geplaatst dan ik gewend ben, maar de diepte van het beeld is
overweldigend. Ook de breedte is flink toegenomen. Ik heb er zeker een meter bij
aan beide zijden van de speakers en wat mij heel erg bevalt is dat de ruimte
niet begrensd klinkt. Ook niet in de hoogte (wat een kenmerk van kwaliteit is).
Afhankelijk van de opname hoor je zelfs informatie naast en enigszins achter je,
zoals bij de lp "Up" van Peter Gabriel. Dit alles gaat absoluut niet
ten koste van de precisie. Afbeeldingen van stemmen en instrumenten kloppen
gewoon.
Hoe meer ik luister, des te meer verslaafd ik aan het geluid raak. Ook mijn
favoriet Holly Cole met de lp "Romantically Helpless" heeft duidelijk
gewonnen aan overtuigingskracht. Zo heb ik het nog niet eerder gehoord. Luister
trouwens ook eens naar haar nieuwe plaat "Shade". Het is een van haar
beste platen geworden en hij is fantastisch opgenomen!
De indruk dat de Premier 140 iets heel bijzonders is groeit met elke plaat of cd
die ik draai. Heb ik ooit wel zo’n mooie versterker gehoord??? Wel versterkers
die op punten beter scoorden, zoals meer "push" in ‘t laag, meer
hooginfo of meer snelheid, maar nog nooit versterkers die zo allround kloppend
muzikaal zijn.
Langzamerhand besef ik een grote fout te hebben gemaakt. Ik had de versterker
nooit mee naar huis moeten nemen …….. Dat wordt de komende tijd wat zuiniger
aan leven. Gelukkig geven de buizen aardig wat warmte af en kan ik op de
stookkosten bezuinigen, maar hoe moet dat dan van de zomer??